سه‌شنبه ۰۴ مهر ۱۳۹۶ - 2017 September 26
کد خبر: ۱۹۲۵۴۸
تاریخ انتشار: ۲۴ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۱:۳۲
ایرج مزارعی
دکتر ایرج مزارعی کارشناس روابط بین الملل: هر چند که مدتی است دلارهای عربستان و قطر مسیر رفت و برگشت سوریه را با هدف براندازی و تغییر وضع موجود در سوریه به شدت در حال طی کردن میباشند ،اما باید اذعان کرد که در این مدت نه تنها علی رغم حجم هزینه و  ازبین رفتن نیروی انسانی خود موفق نشده اند بلکه ظاهرا گردونه تحولات منطقه غرب آسیا نمی خواهد به میل حاکمان عربستان بچرخد که اوج این ناکامی را میتوان در بحران اخیر ترکیه قلمداد کرد.

همین سه ماه پیش بود که شاهد بودیم عربستان تلاش زیادی کرد تا بین ترکیه و مصر آشتی برقرار کند و رقابت پنهان این دو کشور را عادی جلوه دهد و همگرایی های آنها را به موازات آن برجسته تر نماید تا به زعم خود  جبهه ضد ایرانی و ضد سوری در منطقه را وارد مرحله جدیدی بکند.  به تصور عربستان، تقویت ارتباط بین ترکیه و مصر موجب تقویت همکاری بیشتر محور ترکیه، مصر، عربستان، آمریکا و قطر علیه نظام سوریه و جریان مقاومت  خواهد شد.

درست در یک ماه گذشته وقتی کودتای نافرجام در ترکیه با پشتوانه غربی شکل گرفت کافی بود تا به عمق سخیف و کم عقلی دستگاه وزارت خارجه عربستان بیشتر  پی ببریم و  حمایت ضمنی  عربستان و عجولانه ژنرال سیسی از کودتای نافرجام ترکیه، بار دیگر معادلات این منطقه را دچار نوسان و تغییر اساسی داد و عملا بار دیگر کم تجربگی دستگاه وزارت خارجه عربستان کار دست این کشور داد و عملا این کشور  را با یک چالش اساسی در منطقه غرب اسیا مواجه کرد.

عربستان تصور می کرد تیره شدن روابط ترکیه و روسیه فرصت خوبی برای تقویت جبهه ضد سوریه و ایرانی خواهد بود  ولی نقشه عربستان برای ایجاد فاصله بیشتر بین روسیه و ترکیه به جایی نرسید و اردوغان در اولین سفر خارجی خود بعد از کودتا، جواب معنی داری به عربستان و مصر داد و به روسیه رفت تا عذرخواهی کتبی قبلی را از هدف قرار دادن جنگنده روسیه، با اقدامی عملی نیز قرین سازد.

از طرفی دیگر فضای بعد از کودتا در ترکیه و اتهام زنی صریح و چندباره رییس جمهور و دیگر مقامات ترکیه علیه آمریکا نیز نشان می دهد که محور عربی آمریکایی ترکی که عربستان می خواهد هرچه بیشتر علیه سوریه قدرتمند شود؛ به علت رفع چالش ترکیه و روسیه و همچنین تعمیق  اختلافات ترکیه و آمریکا رویکرد جدیدی به خود گرفته است.

البته در این راستا نباید از دیپلماسی فعال ایران نیز به راحتی گذشت چرا که ایران با محکوم کردن کودتا در حین کودتا و همچنین سیاست فعال در بعد از کودتا با ترکیه و اگاه کردن ترکیه از لایه های پنهان کودتا و منطقه مهر باطلی دیگر بر سیاستهای پرخاشگرایانه  و بچه گانه عربستان وارد کرد که اوج این راهبرد را در رفت و امد های دیپلماتها و ارتباطات تلفنی مسئولان  ایران و ترکیه میتوان دید . فلذا همین بهبود روابط دو جانبه ایران و ترکیه گامی دیگر در پیروزی دیپلماسی کشورمان و  یک شکست منطقه ای برای سیاست های عربستان است.

سفیر ترکیه در روسیه نیز همزمان با سفر اردوغان به مسکو گفته بود ترکیه با بقای بشار اسد مخالفتی ندارد هر چند که  سخنگوی اردوغان نیز همزمان با ماندن بشار بر حکومت مخالفت کرده است. اما به نظر میاید  سیاست واقعی ترکیه نسبت به آینده حکومت در سوریه در بعد از کودتای نافرجام تغییر ماهوی خواهد داشت  و قطعا  ترکیه در حال نشان رویکردی جدید همراه با انعطاف بیشتر  در سیاست خارجی خود با جبهه ایران ،سوریه و روسیه در منطقه غرب اسیا است و بدون شک ما شاهد  انعطاف و شاید آماده معامله دیگری در این منطقه خواهیم بود و این نیز یعنی شکست دیگری برای عربستان که باید منتظر باشد کشورهای دیگری نیز به مخالفت با سیاستهای ان اضافه خواهد شد.

در پایان باید به این نکته بسنده کنم که عربستانی که از چند ماه پیش، در اقدامی جنون آمیز و به مدد دلارهای نفتی خود می خواست به اصطلاح موج و طوفان  قطع رابطه سیاسی دوجانبه و چند جانبه با ایران را راه بیاندازد؛ عملا جز چند کشور کم اهمیت به آن پاسخ نگفتند امروز برهم خوردن محاسبات خود در این منطقه را به عینه در حال دیدن است و شاید این شب ها، ملک سلمان و پسرش، هردو با هم، خواب اجلاس سران ایران، روسیه، سوریه و ترکیه را می بینند که با محقق شدن آن نه تنها دستگاه سیاست خارجی عربستان بلکه غرب و در راس آن آمریکا نیز تمام استراتژی هایش در منطقه پنبه می شود.

نام:
ایمیل:
* نظر: